pijl

WAT IS VERSLAVING?

Verslaving is een erkende ongeneeslijke ziekte

Verslaving is een ongeneeslijke hardnekkige chronische ziekte die progressief is, waardoor er een steeds grotere behoefte aan het middel of gedrag ontstaat. Verslaving is als ziekte opgenomen in de DSM- 5; Diagnostic and Statistical Manial of Mental Disorders en dus erkend.
Verslaving is een hersenziekte. Bij het ontstaan van een verslaving zijn drie delen van de hersenen betrokken: het beloningscentrum, het geheugen en de nieuwe hersenen (baascentrum). Bij een verslaafd persoon functioneren deze delen anders of minder goed dan bij een niet verslaafde. Herstellen van verslaving is hard werken. Het vergt erkenning van de ontstane afhankelijkheid van het middel/gedrag en continue kracht om hiervan te herstellen. Abstinent worden en blijven, zin in het leven vinden en het leven weer zo gaan leiden als gewenst en gedroomd zijn belangrijk voor herstel.
Verslaving is voor een deel genetisch bepaald. Vaak zien we binnen families verslaving in de familielijn terugkomen. De combinatie van omgevingsfactoren (het van jongs af aan zien van gebruik) met een genetische belastbaarheid kan grote invloed hebben op het ontwikkelen van een verslaving.

Verslaving is een ziekte van de ziel

Verslaving is een ziekte van de ziel, die samen gaat met een groot lijden en vergaande eenzaamheid. Verslaving raakt het hele leven en laat diepe sporen achter in het leven van de verslaafde en diens naaste omgeving.
Ook met een abstinent leven, zonder middel of het gedrag van de verslaving, blijft men verslaafd. Een verslaafde heeft levenslang en zal levenslang bewust moeten leven met zijn verslaving.

Verslaving is een maatschappelijk probleem

Verslaving is een groeiend maatschappelijk probleem. Er worden steeds hogere eisen aan mensen gesteld, zowel privé als op werk. Bij stress en burn-out gevoelens zoeken mensen vaak een uitweg in verdovende middelen en grensoverschrijdend gedrag.
Verslaving kost de maatschappij ongelooflijk veel geld. Denk hierbij bijvoorbeeld onder meer aan verzuimkosten, de kosten van productieverlies, kosten voortvloeiend uit overlast, ongelukken veroorzaakt door gebruik, medische kosten en behandelkosten. Het RIVM-rapport ‘Gezond Verstand’ meldde dat de kosten van alcoholmisbruik en -afhankelijkheid jaarlijks ruim 356 miljoen euro bedraagt. Om nog maar te zwijgen van de ruim 1 miljard euro aan kosten als gevolg van ziekteverzuim (Meijer, 2006).

Een verslaving signaleren

Om een verslaving goed te kunnen signaleren is het belangrijk om te weten wat deze ziekte inhoudt en wat de symptomen zijn. Signaleren is vaak lastig voor mensen die verder af staan van het dagelijks leven van de verslaafde; veel gedrag is niet direct zichtbaar.
Vaak wordt bij een verslaafde gedacht aan het beeld van een heroïneverslaafde op straat of een dronken zwerver, slapend op de bank in het park. Echter de grootste groep verslaafden is aan het werk, in het bezit van een woning en maakt deel uit van een gezin en/ of familie.

Symptomen van verslaving

  • Ontkennen/bagatelliseren afhankelijkheid van het middel/ gedrag
  • Vaak afspraken afzeggen/wijzigen
  • Frequent kort ziekteverzuim, vooral op maandag
  • Herhalende fouten/ongelukjes
  • Te laat komen
  • Vage smoesjes voor gedrag, verklaring, uiterlijk
  • Onduidelijke tijdsbesteding
  • Overdreven druk, gestresst zijn
  • Onaangepast gedrag, ongeremd zijn
  • Stemmingswisselingen
  • Ruzie met collega’s
  • Niet tegen kritiek kunnen
  • Veel praten over alcoholgebruik of middelengebruik
  • Afwezig zonder toestemming
  • Slachtofferrol als comfortzone
  • Financiële problemen
  • Burn-out of depressieve klachten
  • Fraude, diefstal
  • Onbetrouwbaar gedrag, liegen
  • Problemen met justitie
  • Verslavingsproblemen in de familie